Sadržaj biltena

EkoBor - Bilten Ekološkog kluba Društva Mladih istraživača Srbije - Bor

Strane 5 - 7.

---

Mišljenje građana o životnoj sredini

 Razvoj opštine Bor bio je baziran na eksploataciji i preradi rude bakra. Grad je nastao zahvaljujući eksploataciji nalazišta bakra i ceo razvoj ovog kraja počivao je na ovom neobnovljivom prirodnom resursu. Osiromašena ruda bakra u ležištima, niska cena bakra na svetskom tržištu, zastarele tehnologije i zagađena životna sredina doveli su do velike proizvodno - ekonomske krize Rudarsko topioničarski basen Bor pa samim tim i celu opštinu Bor.

 Polazno pitanje u anketi o viziji zajednice bilo je: “Da li je opštini Bor potrebna nova strategija razvoja zajednice da bi se rešili brojni ekološki problemi?”

 Grafik 1: Mišljenja građana o potrebi definisanja nove strategije razvoja opštine Bor

 Anketa je pokazala da preko 4/5 (82,43%) građana smatra da je za rešenje brojnih ekoloških problema neophodna nova strategija razvoja ovog kraja, 16,11% je neodlučno a samo 1,46% da nije potrebna.

 “Razvoj opštine Bor je moguć i bez daljeg razvoja rudarstva i metalurgije” bila je tvrdnja u anketi sa ciljem da proveri da li još uvek važi uvreženo mišljenje da bez eksploatacije rude bakra nema razvoja ovog kraja. Odgovori pokazuju gotovo ujednačenu podeljenost mišljenja: 33,06% smatra da je razvoj moguć i bez daljeg razvoja rudarstva i metalurgije, 34,2% da nije moguć a 32,74% se izjasnilo da ne zna.

 Grafik 2: Da li je razvoj opštine Bor moguć i bez daljeg razvoja rudarstva i metalurgije

 Pitanje: “Pored rudarstva i metalurgije u opštini Bor se mogu najuspešnije razvijati” ponudilo je odgovore o korišćenju obnovljivih prirodnih resursa. Građani smatraju da je turizam privredna grana koja ima velike perspektive i to ocenjuju sa prosečnom ocenom 3,20, odnosno da je ova privredna grana značajna za razvoj opštine. Na drugom mestu, sa prosečnom ocenom 2,59 je poljoprivreda, a na trećem šumarstvo i prerada drveta (prosečna ocena 2,48), odnosno da su ove privredne grane srednje značajne za razvoj.

 Grafik 3: Pored rudarstva i metalurgije šta se u opštini Bor može najuspešnije razvijati

 Strateške promene razvoja ovog kraja zahtevaju i nov pristup prostornom planiranju. Zato je postavljeno pitanje “Da li je opštini Bor potreban prostorni plan koji će utvrditi privredne zone, zone za poljoprivrednu proizvodnju, rekreaciju razvoj turizma i dr.?”.

 Grafik 4: Ocena potrebe za novim prostornim planom kojim će biti utvrđene privredne zone, zone za poljoprivrednu proizvodnju, rekreaciju, razvoj turizma isl:

Na pitanje “Da li je opštini Bor potreban novi prostorni plan?” građani su odgovorili potvrdno, odnosno, 84,41% smatra da je takav dokument neophodan , 14,24%, a samo 1,35% smatra da takav prostorni plan nije potreban.

Na pitanje šta mislite o urbanističkom planu čak 49,48% građana je odgovorilo da nije upoznato sa takvim planom, 22,66% da tamo gde je moguće treba izvršiti poboljšanja, 21,21% smatra da treba uraditi novi urbanistički plana a samo 6,65% misli da je postojeći plan dobar, iako konkretna izgradnja nije uvek bila po njemu.

Grafik 5: šta građani misle o urbanističkom planu

Razvoj turizma je moguć ako postoje prostori izuzetnih prirodnih odlika koji su zaštićeni. Građani su indefikovali prostore koje treba zaštiti i to:

 - gotovo 80% anketiranih smatra da treba zaštiti turistički afirmisane prostore u neposrednoj blizini grada kakvi su Borsko jezero i Brestovačka banja.

- 65 % misli da je potrebno zaštiti Zlotske pećine (prvenstveno se misli na Lazarevu pećinu) koja je uređena za turističke posete) očigledno iz razloga što ostale speleološke objekte ovog kraja ne poznaju ili uopšte nisu čuli za njih,

- oko 1/2 ispitanika predlaže zaštitu Dubašnice i Stola,

- oko 40% misli da je potrebno sačuvati planinske prostore u okolini (Južni Kučaj, Crni vrh, Mali i Veliki krš),

- oko 10% se zalaže za zaštitu i očuvanje celokupnog “zelenog prstena” koji okružuje Bor.

Ovo je bilo jedno od pitanja gde nisu ponuđeni odgovori već je bilo prepušteno građanima da daju sopstvene slobodne odgovore. Rezultati pokazuju da javnost nije u dovoljnoj meri upoznata sa prirodnim vrednostima svog neposrednog okruženja. Zato, pravilno procenjuju potrebu za zaštitom i očuvanjem ovih prostora,  prvenstveno onih koje poznaju i posećuju i koje koristi za odmor i rekreaciju (Borsko jezero i Brestovačka banja), ali ne poznaju vrednosti prostora očuvane prirode sa izuzetnim geomorfološkim oblicima reljefa i biološkom raznovrsnošću.

Takođe, razvoj turizma zahteva i sačuvano kulturno nasleđe. Da bi ono bili sačuvano, po oceni ispitanika prvo treba: formirati nove organizacije koje se bave kulturom (ocena 2,78), zatim, organizovati festivale i smotre kulture (2,59), organizovati književne, likovne i vajarske kolonije (2,21). Potrebu za očuvanjem nepokretnih kulturnih dobara ocenili su veoma nisko: renovirati stare zgrade u gradu 2,02 i izgraditi etno - selo i etno - park 1,96. Odnosno, organizacione forme afirmacije kulturnog stvaralaštva, ocenjuju kao srednje značjne za očuvanje kulturnog nasleđa.

Grafik 6: šta treba učiniti da bi se očuvalo kulturno nasleđe

Grupa pitanja bila je posvećena socijalnoj viziji zajednice.

Ispitanici smatraju (87,42%) da je potrebno izgraditi stambene prostore za stare i hendikepirane, što Boru i nedostaje.

Grafik 7: Ocena potreba za stambenim prostorom za stare i hendikepirane

Koji su programi mladima najpotrebniji bilo je pitanje kojim se želelo proceniti mišljenje građana o potrebama mlade generacije. Vaspitanje za zdrav život je prioritet po mišljenju ispitanika sa ocenom 3, tj. ovo je po oceni ispitanika najznačajnija potreba rangirana kao srednje značjana. Potreba za programima za masovno bavljenje sportom ocenjeno je sa 2,82, a programi boravka u prirodi sa 2,78, dok su programi dobrovoljnih akcija na uređenju prostora opštine ocenjeni sa 2,14. Ove tri grupe potreba građani su svrstali u red srednje značajnih.

Grafik 8: Rangiranje prioritetnih programa za mlade kojim će biti popunjeno njihovo slobodno vreme

Posebno pitanje bilo je posvećeno zdravstvenim problemima i problemima u zdravstvu. Građani ocenjuju da zajednica pre svega treba da povede vše računa o bolestima dece što ocenjuju kao prioritet od izuzetnog značaja (ocena 4,20). Na drugom mestu stavljen je problem prerane invalidnosti zaposlenih, kao prioritet srednjeg značaja (2,67). U odnosu na ova dva problema vezana za zdravstveno stanje populacije, niže se vrednuju problemi u zdravstvu: problem nedostatka opreme u zdravstvenom centru i bolnici ocenjen je sa 2,30, nedostatak lekova sa 1,94, a potreba da se bolnica iz ekološki najugroženiijeg dela grada preseli na nezagađeno područje ocenjena je sa 1,60. Potrteba za razvojem novih službi u medicinskom centru se nalazi na dnu liste prioriteta sa ocenom 0,87.

Grafik 9: Ocena prioritetnih potreba za rešavanje zdravstvenih problema i problema u zdravstvu